UPDATE Benchmark Rate Transition

30 september 2021
UPDATE BENCHMARK RATE-TRANSITIE

Met nog maar enkele maanden te gaan tot 31 december 2021, de datum waarop er een einde komt aan de beschikbaarheid van bestaande rente benchmarks (zogenaamde interbank offered rated (IBORs) zoals LIBOR, is het nu echt tijd om actief voorbereidingen te gaan treffen ten aanzien van de overgang naar het gebruik van alternatieve rente benchmarks.

Met ingang van 1 januari 2022 zal de (financiële) wereld gebruik moeten gaan maken van nieuwe alternatieve benchmarks, zogenaamde (overnight alternative) risk-free-rates zoals SOFR (USD), €STR (EUR) en SONIA (GBP). De aanleiding tot deze benchmark rate-transitie vloeit voort uit een aantal misstanden ten aanzien van de vaststelling van IBORs. Deze misstanden hebben geleid tot de totstandkoming van de Europese Benchmarkverordening ((EU) 2016/1011) (Benchmarkverordening).

Voor de financieringspraktijk (en de gehele financiële wereld) brengt de benchmark rate-transitie een aantal ingrijpende wijzigingen met zich mee. Niet alleen dienen partijen actief in de financiële markten gebruik te gaan maken van nieuwe (vaak nog onbekende) rente benchmarks, bestaande overeenkomsten dienen te worden aangepast vanwege het feit dat bestaande verwijzingen naar rente benchmarks niet langer de benodigde duidelijkheid verschaffen en organisaties en systemen moeten hierop worden ingericht.

In deze bijdrage behandelen wij enkele recente (inter)nationale ontwikkelingen ten aanzien van de benchmark transitie. Daarnaast geven wij aan welke acties u dient te nemen teneinde goed voorbereid te zijn op het einde van de bestaande IBORs.

Verklaring Nederlandsche Bank en Autoriteit Financiële Markten

DNB en AFM hebben recentelijk een gezamenlijke verklaring gepubliceerd waarin zij marktpartijen wijzen op hun verantwoordelijkheden betreffende de benchmark rate-transitie:

  1. er zijn nog veel overeenkomsten in gebruik die gebaseerd zijn op LIBOR dan wel EONIA en die nog niet zijn aangepast. Dit is zeer problematisch omdat deze benchmarks niet langer gepubliceerd zullen worden na 31 december 2021, aanpassing van overeenkomsten is geboden;
  2. nieuwe overeenkomsten zouden consequent moet refereren naar een goedgekeurde benchmark onder de Benchmarkverordening, dit vergt aanpassing van bestaande contractdocumentatie (templates);
  3. partijen dienen voldoende maatregelen te treffen teneinde zichzelf te beschermen tegen het eventuele wegvallen van een benchmark door de gebruikte bepalingen in oude en nieuwe overeenkomsten aan te passen (tevens een vereiste onder artikel 28 (2) e Benchmarkverordening), voor 31 december 2021 dienen robuuste terugvalopties te zijn opgenomen in overeenkomsten;
  4. betrokken (contract)partijen moeten worden geïnformeerd over veranderingen als gevolgen van een dusdanige transitie en hoe de veranderingen de specifieke wederpartijen zal gaan treffen.

Aanbevelingen AFM om gedragsrisico’s benchmark rate-transitie te beperken

De AFM en DNB signaleren dat een aantal banken, verzekeraars en pensioenfondsen worstelen met de wijze waarop zij zogenaamde terugvalopties in verband met de benchmarktransitie in hun (bestaande en nieuwe) contracten moeten opnemen. Mede in dat kader heeft de AFM, naast de in de vorige paragraaf genoemde gezamenlijke verklaring van de AFM en DNB, een aantal aanbevelingen ten aanzien van het beperken van gedragsrisico’s voortvloeiend uit de benchmarktransitie gepubliceerd. Het betreft hier risico’s die ontstaan door verschil in kennis en onderhandelingsmacht tussen financiële instellingen en hun klanten (zo maakt de AFM kenbaar) en tussentijdse wijzigingen van product(voorwaarden).

De aanbevelingen van de AFM zien onder meer toe op:

  • zo spoedig mogelijk een robuuste set van terugvalopties formuleren en in (bestaande en nieuwe) overeenkomsten opnemen;
  • zo spoedig mogelijk zorgdragen voor heldere communicatie met contractspartijen en klanten ten aanzien van de gevolgen van en noodzakelijke stappen in het kader van de benchmark rate-transitie;
  • het instellen van interne stuurgroepen om te zorgen dat transitie ordentelijk en efficiënt verloopt;
  • inventariseren van impact op bestaande overeenkomsten en identificeren en uitvoeren benodigde acties teneinde overeenkomsten benchmark rate-transitie proof te maken;
  • inventariseren operationele risico’s en treffen van risico mitigerende maatregelen, denk aan aanpassen IT systemen, etc.

Verklaringen Europese toezichthouders

In een gezamenlijke verklaring van de Europese Centrale Bank, de Europese Commissie en European Banking Authority, wordt benadrukt dat LIBOR niet langer gebruikt moet worden als referentierente en het gebruik van synthetische LIBOR varianten zo veel mogelijk moet worden beperkt. Daarnaast wijzen zij partijen ook op de verplichting onder artikel 28 (2) Benchmarkverordening om robuuste noodoplossingen op te nemen ten aanzien van referentierente.

Wij wijzen in dit verband tevens op eerdere aanbevelingen gepubliceerd in mei 2021 door de ECB aangaande terugval-triggers voor €STR en EURIBOR overeenkomsten voor een overzicht van mogelijke acties die ondernomen moeten worden.

Verklaring Financial Conduct Authority aangaande LIBOR

De meeste LIBOR benchmarks zullen aan het einde van dit jaar ophouden met bestaan. Van de overgebleven LIBOR benchmarks wordt duidelijk dat zij binnen korte tijd zullen eindigen. Dit wordt bijvoorbeeld duidelijk door het feit dat de publicatie van de drie jaar Japanse yen LIBOR benchmark slechts voor één jaar verplicht wordt gesteld door de FCA, tot eind 2022, waarna deze benchmark zal worden stopgezet. Hiernaast zal ook de USD LIBOR worden beëindigd in juni 2023.

Aangaande andere mogelijke LIBOR benchmarks heeft de FCA een consultatie gehouden die op 17 juli is gesloten. De FCA wil in Q4 bepalen of bepaalde synthetische LIBOR benchmarks worden voortgezet. Indien de FCA besluit dat dit een gewenst is heeft zij besloten dat de volgende benchmarks beschikbaar zullen blijven:

1 maand Sterling LIBOR

1 maand Japanse yen LIBOR

3 maand Sterling LIBOR

3 maand Japanse yen LIBOR

6 maand Sterling LIBOR

6 maand Japanse yen LIBOR

De FCA benadrukt wel dat deze synthetische opties voor een zeer korte transitieperiode beschikbaar zullen zijn om zogenaamde ‘tough legacy’ overeenkomsten te beschermen en een overgang voor deze overeenkomsten mogelijk te maken. De FCA moedigt partijen aan om plannen te maken om te voorkomen dat complicaties ontstaan als deze tijdelijke synthetische LIBOR benchmarks niet langer worden voortgezet.

US en benchmark rate-transitie

Toezichthouders en de Benchmark Administration Limited in de VS hebben eind 2020 kenbaar gemaakt dat ten aanzien van een en twee weeks benchmarks de transitie eind 2021 zal plaatsvinden. Voor alle andere benchmarks (overnight en een, drie, zes of twaalf maanden) pas per 1 juli 2023.

In maart 2021 publiceerde de Federal Reserve Bank guidelines voor financiële instellingen ten aanzien van de benchmark transitie. Samengevat zien deze richtsnoeren toe op: (1) gedegen transitieplanning, (2) maatregelen in het kader van financiële blootstelling en risico-inventarisatie, (3) operationele voorbereiding en instellen controle mechanisme, (4) contractuele voorbereiding, (5) communicatie en (6) toezicht.

Actie vereist?

Indien u nog geen maatregelen heeft genomen ten aanzien van de mogelijke gevolgen die de benchmark transitie op uw organisatie, en met name de externe en interne financieringsarrangementen gaat hebben, adviseren wij u om snel actie te gaan ondernemen.

De eerste stap daarin zal zijn het identificeren van welke interne en externe financieringsdocumentatie aanpassing behoeft. Op basis van deze inventarisatie dient een actie- en communicatieplan opgesteld te worden en dienen de desbetreffende overeenkomsten te worden aangepast.

Meijburg en uw benchmark rate-transitie

Wij staan u graag bij in de voorbereiding op en implementatie van uw benchmark transitie. Met een multidisciplinair team van fiscaal en juridisch specialisten assisteren wij u bij:

  • de analyse van de impact van de benchmark transitie op uw organisatie;
  • fiscaal (transfer pricing) advies ten aanzien van bestaand (intra-group) financieringsarrangementen;
  • due diligence op bestaande financieringsdocumentatie en inventarisatie rente afspraken;
  • het repareren van documentatie, het wijzigen van bestaande (intra-group) leningsdocumentatie (aandeelhoudersleningen en cashpool arrangementen);
  • toezichtrechtelijk advies Benchmarkverordening;
  • updaten interen procedures en richtlijnen.

Heeft u vragen naar aanleiding van deze bijdrage of wenst u nader advies? U kunt vrijblijvend contact opnemen met Matthijs Bolkenstein (+31 6 466 30 866), Michiel Jaeger (+31 6 53106615) en Floris-René van Strien (+31 6 15 00 83 94).

Samen met de de transfer pricing specialisten van Meijburg & Co  kunnen wij u tevens adviseren ten aanzien van de fiscale impact van de Benchmark rate-transitie. Voor meer informatie over hoe om te gaan met de fiscale aspecten van de Benchmark rate-transitie, klikt u hier.

© 2022 Meijburg & Co is een Nederlandse maatschap van besloten vennootschappen, staat ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 53753348
en is aangesloten bij de wereldwijde KPMG organisatie van onafhankelijke entiteiten verbonden aan KPMG International Limited, een Engelse private company limited by guarantee.
Alle rechten voorbehouden.