Erfbelasting ‘betalen’ met kunst én een korting van 20% !

24 november 2020
Kunst en Tax

Als echte kunstliefhebber bent u ongetwijfeld bekend met vele wetenswaardigheden over uw favoriete  kunstobject. Maar wist u dat de Nederlandse Staat ook veel waarde hecht aan het behoud van erfgoed voor de Nederlandse samenleving? Zoveel zelfs dat zij het voor u als bezitter van kunst mogelijk maakt om uw nabestaanden een fiscaal voordeel na te laten? Afgelopen september heeft de staatssecretaris van Financiën goedkeurend beleid gepubliceerd over de uitwerking van deze fiscale faciliteit waardoor de belastingdruk na overlijden voor de nabestaanden van bezitters van kunst (verder) kan worden gereduceerd.

Onbekend maakt onbemind (of in dit geval: onbenut)

Sinds 1 januari 1997 is in de wet een ‘kwijtscheldingsregeling’ opgenomen op grond waarvan de verkrijger(s) van kunst uit een nalatenschap onder voorwaarden een kwijtschelding van erfbelasting kunnen krijgen ter hoogte van maximaal 120% van de waarde van het kunstvoorwerp. In ruil hiervoor moet het voorwerp worden overgedragen aan het Rijk. Deze regeling blijkt in de praktijk lang niet altijd bekend en dat is zonde, want het gaat immers om een korting van 20%! Laten we de werkwijze illustreren aan de hand van een voorbeeld.

Een voorbeeld

Tot uw nalatenschap behoort onder andere een schilderij met een waarde van € 100.000. De totale waarde van de nalatenschap bedraagt € 1.000.000. Uw erfgenaam moet in totaal € 200.000 aan erfbelasting betalen (uitgaande van een tarief van 20%). Indien uw erfgenaam het schilderij overdraagt aan het Rijk wordt € 120.000 kwijtgescholden, waarna nog € 80.000 aan erfbelasting moet worden betaald.

Collectie Nederland

De regeling is ingevoerd met als doel waardevolle kunstvoorwerpen, in plaats van verkoop op een veiling of in het buitenland, in Nederland te houden. Om in aanmerking te komen voor deze regeling moet het kunstvoorwerp voor Nederland van nationaal cultuur- of kunsthistorisch belang zijn. Het gaat bijvoorbeeld om schilderijen, vazen, beeldhouwwerken en meubels. Onroerende zaken komen niet in aanmerking voor deze regeling. Het is overigens niet vereist dat het een kunstwerk van een Nederlandse kunstenaar betreft. De kunst die het Rijk via de kwijtscheldingsregeling verkrijgt worden onderdeel van de Collectie Nederland.

Hoe wordt de regeling toegepast?

De regeling wordt toegepast op verzoek. Dit verzoek kan bij overlijden door uw nabestaanden worden ingediend. Het is echter ook mogelijk om tijdens leven zelf te laten toetsen of uw kunstvoorwerp in aanmerking komt voor de kwijtscheldingsregeling. Belangrijk hiervoor is wel dat het kunstvoorwerp tot uw nalatenschap behoort. Na overlijden aangeschafte kunst kwalificeert niet. Ook niet wanneer dit is aangeschaft met vermogen uit de nalatenschap.

Een speciaal aangestelde adviescommissie beoordeelt vervolgens aan de hand van het gemotiveerde verzoek of het kunstvoorwerp voldoet aan alle gestelde voorwaarden. De praktijk leert dat een zorgvuldige voorbereiding van het verzoek een succesvol beroep op de kwijtscheldingsregeling vergroot. De commissie vindt het bijvoorbeeld van belang dat een goede bestemming voor de kunst wordt gevonden, bijvoorbeeld een bepaald museum.

Estate Planning en kunst: wat Meijburg voor u kan betekenen

Bent u in het bezit van kunst maar heeft u hiervoor nog geen regeling getroffen?; Bezit u momenteel geen kunst maar beschikt u wel over de mogelijkheden om kunst aan te schaffen? Of overweegt u om kunst aan te schaffen? Dan kan het interessant zijn om de kwijtscheldingsregeling in uw achterhoofd te houden.

KPMG Meijburg & Co heeft ruime kennis en ervaring op het gebied van estate planning, waaronder de advisering over de fiscale aspecten van kunst. Heeft u vragen over de kwijtscheldingsregeling of over uw de vormgeving van uw estate planning, neem dan contact op met uw vaste contactpersoon of één van onze estate planning specialisten.


Mirjam Wesselink - Tax Manager KPMG Meijburg & Co 

© 2022 Meijburg & Co is een Nederlandse maatschap van besloten vennootschappen, staat ingeschreven in het Handelsregister onder nummer 53753348
en is aangesloten bij de wereldwijde KPMG organisatie van onafhankelijke entiteiten verbonden aan KPMG International Limited, een Engelse private company limited by guarantee.
Alle rechten voorbehouden.