Volgens een recente uitspraak van Rechtbank Noord-Holland (nr. AWB 13/1217) deelt het tegen vergoeding ter beschikking stellen van een digitaal handelsplatform (‘marketplace for hire’) niet in een btw-vrijstelling inzake (bemiddeling bij) effecten en andere waardepapieren.

1. Casus

De Nederlandse belanghebbende (X) in deze zaak exploiteert een multilaterale handelsfaciliteit (een “MTF”). Op dit digitale handelsplatform kunnen financiële instrumenten worden verhandeld tussen de leden van dat platform. Het bevat ook een systeem voor de afwikkeling (clearing en settlement) van de transacties. De exploitatie van dit MTF is vrijgesteld van btw.

Ten behoeve van dit MTF, huurt X van een Zweeds onderdeel van een buitenlandse beursonderneming (Y), het handelsplatform in. Dit wordt ook wel “marketplace for hire’ (‘M4H dienstverlening’) genoemd.

De M4H dienstverlening bestaat uit: 1) een licentie voor het gebruik van de benodigde hard- en software; 2) de configuratie en implementatie van M4H naar de wensen en voorwaarden van X; en 3) het feitelijk opereren en beheer van het handelsplatform, waarbij X eindverantwoordelijk is voor het naleven van de regels conform de Wft en MiFID. De vergoeding bestaat voor een deel uit vaste fees (namelijk voor de configuratie en implementatie van verschillende fases van het handelsplatform, inclusief hard- en software en voor infrastructuuronderhoud en -wijzigingen) en voor een deel uit variabele fees voor het opereren van het handelsplatform, die afhankelijk zijn van het aantal transacties. De Belastingdienst en X beschouwen deze M4H dienstverlening als één (samengestelde) dienst, waarbij X vindt dat deze is vrijgesteld, en de Belastingdienst de heffing van btw bepleit.

2. Beslissing Rechtbank Noord-Holland

Uit rechtspraak van het Europese Hof van Justitie leidt de Rechtbank af dat hij (voor toepassing van de btw-vrijstelling op handelingen inzake effecten en andere waardepapieren) moet onderzoeken of 1) het aanbieden van de dienst van Y juridische en financiële wijzigingen kan meebrengen die vergelijkbaar zijn met de wijzigingen die voortvloeien uit transacties in effecten zelf, en 2) of de aansprakelijkheid van Y jegens X beperkt is tot de technische aspecten, dan wel of zij zich uitstrekt tot de kenmerkende en essentiële elementen van deze financiële transacties.

De rechtbank herhaalt een aantal clausules uit de contracten die gaan over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid, en merkt vervolgens op dat uit niets blijkt dat de verantwoordelijkheid van Y zich uitstrekt tot de kenmerkende en essentiële elementen van de financiële transacties op het platform. De Rechtbank kwalificeert de M4H dienstverlening als administratief en technisch. Daarnaast kan volgens de Rechtbank het matchen van vraag en aanbod niet worden beschouwd als het (van btw vrijgesteld) bemiddelen bij de handel in effecten. Ook het inroepen van het neutraliteitsbeginsel biedt X (volgens de Rechtbank) geen soelaas.

3. Gevolgen

X is volgens de Rechtbank Nederlandse verlegde btw verschuldigd ter zake van de vanuit Zweden ingekochte M4H dienstverlening door Y. Omdat de exploitatie van de MTF door X zelf van btw is vrijgesteld, zal X deze btw niet of nauwelijks in aftrek kunnen brengen.

De Rechtbank vindt wel dat toepassing van de btw-vrijstelling in dit geval een pleitbaar standpunt oplevert. Dit leidt ertoe dat X geen verzuimboete verschuldigd is (bovenop de naar haar verlegde btw).

Overigens kan X tegen deze uitspraak nog hoger beroep aantekenen.

4. Wat kunt u nu doen?

Op zich zijn de criteria op basis waarvan de Rechtbank tot zijn oordeel komt geen verrassing. Wel is onze ervaring dat het niet eenvoudig is deze criteria door te vertalen naar de praktijk. In dit soort gevallen is het daarom raadzaam om (in een zo vroeg mogelijk stadium) van een (concept) contract, de btw-gevolgen te analyseren en desgewenst af te stemmen met de fiscus. Door er op tijd bij te zijn en de situatie nauwkeurig te beoordelen, is het in groot aantal gevallen mogelijk om een btw-vrijstelling te realiseren.

Indien u diensten op het gebied van de handel in financiële instrumenten afneemt of verleent, achten wij het raadzaam om na te gaan wat de mogelijke impact van deze uitspraak is op uw btw-positie.

Uiteraard kunnen de adviseurs van de Indirect Tax Financial Services Group van KPMG Meijburg & Co u daarbij helpen. Zij hebben hier uitgebreide ervaring mee. Neemt u gerust contact op met een van hen of uw gebruikelijke adviseur.