"De Belastingdienst becijferde dat erfgenamen van familiebedrijven in 70% van de gevallen helemaal geen fiscale vrijstelling nodig hebben. Kinderen en partners kunnen de 20% erfbelasting zonder problemen betalen. Vanuit het oogpunt van de schatkist beschouwd was dat een werkend perspectief voor staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën.

Maar de politiek, en met name Wiebes' eigen VVD, sabelde die gedachte vrijwel meteen nadat die was geopperd neer, zo blijkt uit een rondgang in Den Haag en bij fiscalisten. Invloedrijke belastinginspecteurs hebben al eerder betoogd dat erfgenamen van familiebedrijven gered zouden zijn met een betalingsregeling. De erfbelasting van 20% van het ondernemingsvermogen kan gespreid over tien jaar prima worden opgebracht. Xavier Auerbach van fiscaal adviesbureau KPMG Meijburg: `Dan kijk je dus naar het maximaal uitpersen van een bedrijf zonder dat het omvalt. Als je zegt dat 70% dat kan opbrengen, zeg je eigenlijk dat de vrijstelling voor iedereen weg kan.'
Naar verluidt is fractievoorzitter Halbe Zijlstra van de VVD gisteren onmiddellijk in actie gekomen nadat de bewuste alinea over belastingverhoging op pagina acht van een vijftien pagina's tellende brief van Wiebes in het nieuws kwam. Zijlstra betoogde nog zeer recent dat het kabinet moet stoppen met het verschuiven van belastingen, ook bij de belasting van inkomen naar vermogen, zoals door coalitiepartner PvdA werd gesuggereerd. Het werd volgens Zijlstra tijd om echt te gaan bezuinigen.

Wiebes heeft het politieke signaal gisteren goed verstaan. Hij haalde de gbelastingverhoging voor erfgenamen van familiebedrijven van tafel. Bovendien stelde hij Nederland gerust door een belastingverlaging te beloven voor burgers en bedrijven, als gevolg van een bredere belastingherziening die het kabinet vóór de zomer gaat presenteren.
Was de lijn van de Belastingdienst gevolgd, dan was het om serieus geld gegaan. Terugdraaien van de versoepeling die de toenmalige staatssecretaris Jan Kees de Jager per 2010 doorvoerde, zou de schatkist bij benadering al 0,5 mrd opleveren. De Jager verhoogde de vrijstelling van 75% naar 83%, met een vrijgestelde drempel van 1 mln.

Volgens Renate de Lange van financieel adviesbureau PwC was het, tot deze aanpassing door De Jager, gebruikelijk dat ondernemers pas bij overlijden hun bedrijf overdeden. Door de aanpassing in 2010 veranderde dat: `De Jager stelde namelijk ook de claim uit die voortvloeit uit het schenken van een aanmerkelijk belang in een onderneming. Zolang de onderneming in familiehanden blijft, hoeft die claim van 25% niet te worden afgedragen. Toen zijn veel ondernemers gaan nadenken over de mogelijkheid om hun onderneming al bij leven te schenken. Er was wel een voorwaarde aan verbonden: de kinderen die het bedrijf overnemen, moeten al minstens drie jaar in dienst zijn van het bedrijf. Die drie jaar zijn nu voorbij, dus ik verwacht dat veel meer ondernemers hun bedrijf al eerder gaan schenken, in plaats van pas bij overlijden.'

Auerbach: `De economische werkelijkheid sluit nu beter aan bij de juridische werkelijkheid. Vroeger erfden de kinderen het bedrijf pas als ze zelf al zestig waren. Terwijl ze al vanaf hun veertigste in het management zaten.' De Lange: `De evaluatie door Economische Zaken komt dus wel wat vroeg, vanwege die voorwaarde van drie jaar. Pas over een jaar of vijf is duidelijk in welke mate ondernemers hun bedrijf zijn gaan schenken.'

Volgens de recentste cijfers van het ministerie van Financiën werden in 2009 en 2010 in totaal 5500 bedrijven geërfd, voor een gezamenlijk ondernemingsvermogen van 2,3 mrd. "

Bron: Het Financieele Dagblad (01-05-2014)