Op 21 december 2015 heeft het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer gereageerd op de initiatiefnota ‘Private Equity: einde aan de excessen’, van de PvdA-fractieleden Nijboer en Groot. In deze nota is een aantal concrete voorstellen gedaan tot wijziging van zowel fiscaalrechtelijke als civiel- en ondernemingsrechtelijke regelgeving, die met name relevant is voor private-equityinvesteringen.

In de brief heeft het kabinet onder andere aangegeven dat de fiscale renteaftrekbeperking voor overnamefinanciering, artikel 15ad Wet Vpb 1969 (hierna: artikel 15ad), zal worden aangescherpt, maar dat de wijzigingen op zijn vroegst in het Belastingplan 2017 – in te dienen op Prinsjesdag 2016 – zullen worden meegenomen.Daarnaast zal het kabinet onderzoek laten uitvoeren naar de effecten van private-equityinvesteringen in Nederland. Hieronder gaan wij in op een aantal belangrijke onderwerpen uit de brief.

Rol van private equity in de Nederlandse economie

Het kabinet geeft aan dat private-equityinvesteerders een belangrijke rol vervullen als alternatieve bron voor financiering voor het Nederlandse bedrijfsleven, naast bancair krediet. Voor Nederlandse pensioenfondsen vormen private-equityfondsen een alternatieve beleggingscategorie, naast aandelen en obligaties, die hen de mogelijkheid biedt hun beleggingen te diversifiëren.

Het kabinet geeft echter ook aan dat het belangrijk is zicht te hebben op de schaal waarop incidenten zich voordoen, waarbij onvoldoende rekening wordt gehouden met de lange-termijnbelangen van ondernemingen die zijn overgenomen. Als voorbeeld wordt genoemd de situatie waarin een overname met dusdanig veel vreemd vermogen werd gefinancierd, dat de financiële soliditeit van het overgenomen bedrijf in het geding kwam. Het kabinet wil beoordelen of dergelijke incidenten om een respons vragen. Omdat bestaand onderzoek enigszins verouderd is, gaat het kabinet nieuw, onafhankelijk onderzoek uit laten voeren naar de effecten van private-equityinvesteerders in Nederland.

Aftrekbeperking rente op overnameschulden

In 2012 heeft het kabinet al stappen gezet met een wetswijziging om excessieve schuldfinancieringen te ontmoedigen. Dit is fiscaal vormgegeven door de aftrekbaarheid van rente op bovenmatige schuldfinanciering bij overnames te beperken. Het in 2012 geïntroduceerde artikel 15ad bepaalt – kort gezegd – dat indien een Nederlandse overnameholding leningen aantrekt om een Nederlandse vennootschap (of groep van vennootschappen) over te nemen en deze vennootschappen een fiscale eenheid aangaan, de overnamerente in principe niet in aftrek kan komen, voor zover de overnameholding op ‘stand alone basis’ niet genoeg eigen winst maakt om de overnamerente tegen af te zetten (voorts geldt een drempel). Deze beperking geldt niet voor zover de overnameschulden beneden een bepaald percentage van de overnameprijs (verkrijgingsprijs) blijven, zie ook hierna.

Het kabinet signaleert dat sinds de invoering van artikel 15ad de mate van schuldfinanciering bij private-equityovernames in opvallende mate is afgenomen. Hier staat tegenover dat de Belastingdienst heeft geconstateerd dat in een beperkt aantal gevallen wordt getracht de bepaling te ontlopen. In reactie hierop heeft het kabinet aangegeven bereid te zijn om de wetgeving op de volgende punten aan te willen passen.

Zevenjaarstermijn

Los van de drempel is de fiscale aftrekbaarheid van overnamerente in het jaar van overname gemaximeerd tot de rente over een overnameschuld van ten hoogste 60% van de overnameprijs. In de daarop volgende zeven jaar neemt dit percentage jaarlijks af met 5% tot 25%. Het kabinet overweegt nu om de termijn van zeven jaar nader te verduidelijken, om te voorkomen dat deze tussentijds wordt vernieuwd door verhanging van de overgenomen vennootschap naar een nieuwe overnameholding.

Debt-pushdown

Daarnaast zal het kabinet de overnameholdingbepaling verduidelijken voor het geval een overnameschuld door middel van een zogeheten ‘debt-pushdown’ naar het niveau van de overgenomen vennootschap wordt verplaatst.

Herziening overgangsrecht

Ten slotte verklaart het kabinet zich bereid de reikwijdte van het overgangsrecht te bezien, dat kort gezegd inhoudt dat artikel 15ad niet van toepassing is op overnames van vóór 15 november 2011. Op grond van dit overgangsrecht kunnen oude financieringen mee blijven lopen of worden geherfinancierd, zonder dat artikel 15ad op deze schulden (gaan) worden toegepast.

BEPS-project G20/OESO/EU

Het kabinet geeft aan in multilateraal verband verder te willen praten over en stappen zetten ten aanzien van de generieke renteaftrekbeperking, zoals voorgesteld in het BEPS-project van de G20/OESO en mogelijk ook onderdeel van de anti-BEPS-richtlijn die de Europese Commissie begin 2016 zal lanceren. Hoewel het kabinet het nut en de noodzaak van artikel 15ad bij een latere implementatie van de uitkomsten van dat project nader wil bezien, is het kabinet nu al bereid om de bepaling aan te passen, omdat dit de Belastingdienst een betere instrumentarium geeft om de doelstellingen ervan te bereiken en een wetswijziging waarschijnlijk ook een preventief effect heeft.

Ondernemingsraden

Het kabinet signaleert dat de Ondernemingsraad reeds veel mogelijkheden heeft tot inzicht in en invloed uit te oefenen bij een bedrijfsovername, maar niet altijd in staat is hierbij effectief op te treden.Hiertoe is in de initiatiefnota voorgesteld de ondernemingsraad meer inzicht te geven in de financiering van de overname en het recht te geven zelfstandig informatie in te winnen bij de accountant. Het kabinet wil nader onderzoeken of en wanneer dit aan de orde is, en of en in welke vorm dit het meest adequaat geregeld zou kunnen worden.

Overig en vervolg

Het kabinet concludeert niet de indruk te hebben dat de hele sector door excessen wordt gekenmerkt, maar wil wel meer inzicht krijgen in de situatie rondom private-equityinvesteringen in Nederland. Het kabinet zal dan ook nieuw onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren. Onderzoek volgt ook met betrekking tot de mogelijke versterking van de positie van de Ondernemingsraad bij overnames. De evaluatie van de Wet belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen loopt al en wordt afgewacht.

Het kabinet onderschrijft de signalen van de initiatiefnemers met betrekking tot artikel 15ad en is bereid deze bepaling aan te passen. Vanwege de complexiteit van de aanpassingen zullen de wetswijzigingen echter niet eerder dan via het Belastingplan 2017 worden ingediend. Wel zullen de voorgestelde aanpassingen door middel van een openbare internetconsultatie in het voorjaar van 2016 bekend worden gemaakt. Na de latere implementatie van de BEPS-uitkomsten wil het kabinet nut en noodzaak van artikel 15ad nader bezien.

Klik hier om het memorandum te openen in pdf-formaat