Op 17 maart 2016 oordeelde het Europese Hof van Justitie (HvJ EU) in de Poolse zaak Aspiro (nr. C-40/15) dat claim handling diensten btw-belast zijn, indien deze worden verricht door een partij (zijnde Aspiro) die i) niet het verzekerde risico overneemt, en ii) ook geen bemiddelingsdiensten verricht.

 
1. Inleiding

De Europese Btw-richtlijn stelt handelingen ter zake van verzekeringen en herverzekering en daarmee samenhangende diensten, verricht door assurantiemakelaars en verzekeringstussenpersonen, vrij van btw. Het HvJ EU heeft in een aantal zaken aanwijzingen gegeven over de reikwijdte van deze begrippen.

Van een btw-vrijgestelde verzekeringshandeling is sprake wanneer: i) de verzekeraar; ii) tegen voorafgaande betaling van een premie; iii) zich ertoe verbindt de verzekerde bij het intreden van het verzekerde risico de uitkering te doen die bij het sluiten van de overeenkomst is overeengekomen.

Van met verzekering samenhangende diensten is sprake wanneer de dienstverrichter zowel in betrekking staat met de verzekeraar als met de verzekerde en essentiële activiteiten van de functie van een verzekeringstussenpersoon verricht zoals het zoeken van nieuwe cliënten en het in contact brengen van die nieuwe cliënten met de verzekeraar (oftewel: bemiddeling).

2. Casus

Aspiro wikkelt namens en voor rekening van een verzekeraar schadegevallen volledig af. Daarvoor ontvangt Aspiro een forfaitaire vergoeding, die afhankelijk is van het schadegeval. Aspiro is niet aansprakelijk jegens de verzekerden. De schadeafwikkeling bestaat uit een 18-tal handelingen, zoals (schriftelijk) contact met de verzekerde en het opstellen van technische rapportages (oftewel: claim handling).

Aspiro is overigens geen verzekeraar, assurantiemakelaar of verzekeringstussenpersoon. Ook blijkt niet dat zij in dit kader andere diensten verricht, zoals bemiddeling voor (nieuwe) verzekeringsovereenkomsten.

3. Oordeel HvJ EU

De afzonderlijke claim handling diensten van Aspiro zijn volgens het HvJ EU geen btw-vrijgestelde verzekeringsprestaties. Aspiro dekt immers niet het verzekerde risico af en is ook geenszins contractueel verbonden met de verzekerde. Daardoor is geen sprake van een vrijgestelde (her)verzekeringshandeling.

Ook is volgens het HvJ EU geen sprake van een vrijgestelde samenhangende verzekeringsdienst. De schadeafwikkeling betreft geen vrijgestelde bemiddelingsdienst. De schadeafwikkeling, zoals verricht door Aspiro, houdt namelijk geen verband met het zoeken van nieuwe cliënten en het in contact brengen van die cliënten met de verzekeringsmaatschappij met het oog op het sluiten van verzekeringsovereenkomsten. Daardoor is de btw-vrijstelling niet van toepassing, ondanks dat Aspiro wel een rechtsbetrekking heeft met de verzekeraar en een rechtstreekse betrekking met de verzekerde.

Het HvJ EU benadrukt verder nogmaals dat niet doorslaggevend is dat Aspiro geen verzekeraar, assurantiemakelaar of verzekeringstussenpersoon is. Het gaat erom dat de activiteiten van Aspiro voldoen aan de voorwaarden van de btw-verzekeringsvrijstelling. Het HvJ EU geeft aan dat de vrijstelling zich beperkt tot verzekeringshandelingen in eigenlijke zin. Niet van belang is of de diensten een gescheiden geheel vormen die de kenmerkende en essentiële functies van een vrijgestelde verzekeringsdienst omvat. Deze verruiming geldt alleen voor de financiële vrijstellingen, en niet tevens voor de verzekeringsvrijstelling.

4. Belang voor de praktijk

De uitkomst van de Aspiro-zaak is van belang voor de reikwijdte van het begrip verzekering en daarmee samenhangende diensten. Duidelijk is nu dat uitbestede claim handling volgens het HvJ EU op zichzelf bezien niet onder de verzekeringsvrijstelling valt. Dit is in overeenstemming met de bestaande Nederlandse praktijk en een uitspraak van Hof Den Haag over run-off en claims management diensten op 12 april 2013 (nr. BK-12/00062).

Binnen de EU bestaat geen level playing field waar het de toepassing van de verzekeringsvrijstelling op claim handling diensten betreft. Onder meer in Ierland, Engeland en België wordt de vrijstelling ruim toegepast. Ook in Nederland neemt de Belastingdienst in specifieke gevallen het standpunt in dat claim handling is vrijgesteld van btw. Niet uitgesloten kan worden dat de Aspiro-zaak aanleiding vormt om dit standpunt te heroverwegen. Ook in die gevallen is in de toekomst daarom mogelijk (verlegde) btw verschuldigd. Overigens zijn wel situaties denkbaar waarbij claim handling mogelijk vrijgesteld van btw kan worden verricht, bijvoorbeeld indien dit gepaard gaat met de overdracht van de verzekerde risico’s van een verzekeringsportefeuille of het verrichten van bemiddelingsdiensten.

Vanzelfsprekend kunnen de adviseurs van de Indirect Tax Financial Services Group van Meijburg & Co u helpen bij het in kaart brengen van de mogelijke gevolgen van deze uitspraak. Neemt u gerust contact op met een van hen of met uw gebruikelijke adviseur van Meijburg & Co.

Klik hier om het memorandum te openen in pdf-formaat