De Europese Raad van Ministers van Economische Zaken en Financiën (Ecofin) heeft op 9 december 2014 politieke overeenstemming bereikt over het opnemen van een algemene antimisbruikbepaling in de Moeder-dochterrichtlijn. Daarnaast is een richtlijn aangenomen tot uitbreiding van de reeds bestaande automatische inlichtingenuitwisseling. Ook is gesproken over de huidige status en voortgang van het voorstel voor de invoering van de ‘financial transaction tax’ (FTT).

Aanpassing Moeder-dochterrichtlijn

De algemene antimisbruikbepaling waarover nu overeenstemming is bereikt, verplicht lidstaten nationale regels in te voeren die de voordelen van de richtlijn ontzeggen wanneer een constructie of een reeks constructies kunstmatig is opgezet om een belastingvoordeel te verkrijgen en die geen verband houdt met de economische realiteit. Lidstaten hebben hiervoor tot 31 december 2015 de tijd. Let wel: het betreft een minimumvereiste; lidstaten zijn vrij om nog strengere nationale regels in te voeren. De wijziging betekent dat vanaf 1 januari 2016 een algemene antimisbruikbepaling van toepassing zal zijn om belastingontwijking door middel van toepassing van de richtlijn te voorkomen. Eerder dit jaar was al afgesproken om ontvangen betalingen op grensoverschrijdende hybride leningen vanaf 1 januari 2016 niet langer vrij te stellen.

De nu aangenomen algemene antimisbruikbepaling is verder ook de opmaat naar een soortgelijke bepaling in de Interest- en royaltyrichtlijn.

Uitbreiding van automatische inlichtingenuitwisseling

De Ecofin heeft formeel de herziene richtlijn aangenomen over de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen. Dit betekent dat interest, dividend, brutovoordelen behaald met de verkoop van vermogensbestanddelen en ander inkomen alsook banksaldi onder het bereik van de automatische inlichtingenuitwisseling zijn gebracht. Vanaf eind september 2017 zullen deze gegevens automatisch worden uitgewisseld. De Europese Commissie heeft verder aangekondigd dat zij begin 2015 met een voorstel voor de uitwisseling van fiscale rulings zal komen.

Status FTT

Er is nog geen overeenstemming over de vorm waarin de FTT, die op 1 januari 2016 zou moeten ingaan, zal worden gegoten. Letland, vanaf 1 januari 2015 voorzitter van de Europese Unie, is gevraagd om verder te werken aan een in 2015 te bereiken overeenkomst. Een van de issues waarover geen overeenstemming kon worden bereikt is in welke mate transacties met betrekking tot financiële instrumenten, zoals derivaten, aan de FTT zouden moeten worden onderworpen. Een ander niet opgelost punt betreft de vraag of de FTT zou moeten worden geheven op basis van de plaats van vestiging van de financiële instellingen of op basis van de plaats waar het instrument is uitgegeven. Daarnaast moet nog werk worden verzet om te komen tot een mogelijk heffingsmechanisme voor deze belasting.

Overige onderwerpen

Hoewel werd verwacht dat ook patentboxen zouden worden besproken naar aanleiding van een rapport van de Gedragscodegroep, heeft er geen openbare behandeling daarvan plaatsgevonden. Evenmin kwam een anti-BEPS-richtlijn (‘Base Erosion and Profit Shifting’) noch de CCCTB (‘Common Consolidated Corporate Tax Base’) aan de orde, wat wel was verwacht naar aanleiding van een oproep tot meer concrete actie om bepaalde vormen van vermeend misbruik aan te pakken, zoals verwoord in de aan de Europese Commissie gerichte brief van Duitsland, Frankrijk en Italië van 28 november 2014.

Commentaar Meijburg & Co

De aangenomen wijzigingen kunnen worden gezien als een onderdeel van vergrote inspanningen op internationaal niveau om agressieve tax planning en belastingontwijking evenals belastingontduiking waar het de inlichtingenuitwisseling betreft, te bestrijden. Als zodanig kan de aangenomen algemene antimisbruikbepaling in de Moeder-dochterrichtlijn worden gezien als een aanvulling op de eerder aangenomen wijziging gericht tegen hybride leningen. We zullen moeten afwachten hoe Nederland deze wijzigingen in de loop van 2015 zal implementeren in zijn wetgeving.

Klik hier om het memorandum te openen in pdf-formaat