Op 6 oktober 2015 heeft de Raad van Ministers het voorstel goedgekeurd van de Europese Commissie tot een automatische uitwisseling van informatie over grensoverschrijdende rulings en soortgelijke afspraken. Hiervoor wordt de Bijstandsrichtlijn gewijzigd, de richtlijn die de uitwisseling regelt van informatie tussen de belastingdiensten van de Europese lidstaten. Lidstaten zullen op basis van deze wijziging vanaf 1 januari 2017 automatisch informatie over rulings uitwisselen. Met deze wijziging sluit de Europese Unie in grote lijnen aan bij het op 5 oktober 2015 gepubliceerde definitieve BEPS Actieplan en met name actie 5.

Achtergrond

De huidige tekst van de Bijstandsrichtlijn (RL 2011/16/EU) maakt spontane uitwisseling van rulings wel mogelijk, maar dat gebeurt van geval tot geval en geeft veel ruimte tot interpretatie door de lidstaten. Daarom is dat instrument naar de mening van de Commissie niet effectief genoeg. Met ingang van 1 januari 2015 bestaat op grond van de Bijstandsrichtlijn tussen lidstaten de plicht om bepaalde informatie met betrekking tot een aantal specifiek genoemde inkomensbestanddelen van particulieren automatisch uit te wisselen. Die plicht is thans uitgebreid met informatie over grensoverschrijdende rulings.

Nieuwe automatische uitwisselingsverplichting

De gewijzigde Richtlijn legt aan lidstaten de verplichting op om automatisch informatie over grensoverschrijdende rulings en soortgelijke afspraken uit te wisselen. Het gaat om informatie over afspraken met belastingdiensten die belastingplichtigen zekerheid vooraf geven. De nieuwe verplichting ziet op zogenoemde APA’s (‘advance pricing agreements’) en ATR’s (‘advance tax rulings’) maar kan ook andere afspraken met de Belastingdienst omvatten, aangezien de definities in de Richtlijn ruim zijn omschreven. Bijvoorbeeld afspraken over de aan- of afwezigheid van een vaste inrichting vallen ook onder de verplichting. De nieuwe uitwisselingsverplichting ziet niet op zuiver binnenlandse rulings en evenmin op rulings die uitsluitend een natuurlijk persoon betreffen. Gelet op de ruime tekst van de Richtlijn zullen ook APA’s met derde landen niet van de uitwisseling worden uitgesloten. Voor APA’s met derde landen is een beperkte uitzondering opgenomen voor het geval dat het verdrag ter voorkoming van dubbele belasting met dat derde land een dergelijke uitwisseling verbiedt.

De informatie zal via een standaard format worden uitgewisseld met alle andere lidstaten en in beperkte mate met de Europese Commissie. Lidstaten zullen op basis van deze wijziging automatisch informatie uitwisselen over rulings die vanaf 1 januari 2017 zijn afgesloten. De informatie over rulings die in de vijf jaar voor 1 januari 2017 zijn afgesloten zal ook worden uitgewisseld. Echter rulings die tussen 1 januari 2012 en 1 januari 2014 zijn afgesloten, aangepast of verlengd worden alleen  uitgewisseld indien van kracht zijn op 1 januari 2014. Er komt op het vlak van het automatisch uitwisselen van rulings uit het verleden  waarschijnlijk nog een uitzondering voor bepaalde ondernemingen met een geconsolideerde groepsomzet tot € 40 miljoen, maar de precieze details van die uitzondering zijn op dit moment nog niet bekend.

Per kwartaal zal de volgende informatie over de in dat kwartaal afgesloten rulings moeten worden uitgewisseld:

  1. de identificatie van de belastingplichtige en de groep waartoe deze behoort;
  2. een samenvatting van de inhoud van de ruling met inbegrip van een omschrijving van de relevante activiteiten of transacties;
  3. de datum van uitgifte, aanpassing of verlenging van de ATR of APA;
  4. de begin en einddatum van de looptijd van de ATR of APA;
  5. het type ATR of APA;
  6. het aantal transacties waarop de ATR of APA betrekking heeft indien dat in de ruling wordt genoemd;
  7. de omschrijving van de criteria die zijn gebruikt voor de bepaling van de onderlinge prijzen indien sprake is van een APA;
  8. de aanduiding van de gebruikte transferpricing methode of de transferprijs zelf;
  9. de identificatie van de betrokken lidstaten;
  10. de identificatie van eventuele andere betrokken belastingplichtigen, niet zijnde natuurlijke personen in de betrokken lidstaten;
  11. de indicatie of de uitgewisselde informatie is gebaseerd op de ATR of APA zelf of in geval van een van uitwisseling uitgesloten APA met een derde land op basis van het verzoek om de APA.


De Commissie krijgt slechts toegang tot beperkte informatie, bijvoorbeeld niet tot de informatie over de identiteit van de belastingplichtige of de inhoud van de rulings. Lidstaten kunnen in voorkomende gevallen verdere informatie opvragen, inclusief de volledige tekst van de desbetreffende ruling.

Deze aldus uitgewisselde informatie moet door de lidstaten geheim worden gehouden. Verder kunnen lidstaten de samenvatting beperken zodat daarin geen commerciële geheimen worden onthuld.                                                                                                   

Andere initiatieven

Deze voorstellen moeten worden gezien in de context van vergelijkbare voorstellen die de OESO op 5 oktober 2015 bekend maakte in het kader van BEPS-5. Dit actieplan roept namelijk eveneens op tot verplichte automatische uitwisseling van informatie over rulings.

De voorgestelde uitwisseling van informatie moet verder worden onderscheiden van het onderzoek in het kader van mogelijke staatssteun door de Commissie naar de afspraken die belastingdiensten met bepaalde multinationals hebben gemaakt. Het feit dat een deel van de voorgestelde uitwisseling van informatie ook met de Commissie zal gebeuren, betekent echter niet dat lidstaten ontslagen zijn van de verplichting om mogelijke staatssteun vooraf te melden.

Volgende stappen

Nu dit voorstel door alle lidstaten is aangenomen, moet de tekst worden gefinaliseerd. Dit wordt verwacht voor het einde van het jaar. De nieuwe regels zullen dan door de individuele lidstaten voor het einde van 2016 in hun wetgeving en hun administratie moeten worden geïmplementeerd. De verplichting om uit te wisselen zal per 1 januari 2017 in werking treden.

Commentaar

De EU heeft met deze wijziging van de Bijstandsrichtlijn de toon gezet voor de automatische uitwisseling van informatie over rulings. Vanuit de positie van de belastingplichtige kan daarbij de aantekening worden gemaakt dat deze uitwisseling over de hoofden van de belastingplichtigen gaat, die geen inzicht hebben in de vraag of al dan niet terecht bepaalde informatie automatisch wordt uitgewisseld en of die informatie juist is.

Klik hier om het memorandum te openen in pdf-formaat